Αναρίθμητες μελέτες δείχνουν ότι πολύ λίγοι άνθρωποι πλένουν τα χέρια τους όταν χρειάζεται, ακόμη και σε περιβάλλοντα όπου η υγιεινή είναι κρίσιμη, όπως η υγειονομική περίθαλψη. Ποια είναι λοιπόν τα εμπόδια για τη βέλτιστη υγιεινή των χεριών;
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) και η UNICEF παρουσίασαν αυτό που περιγράφουν ως τις πρώτες παγκόσμιες οδηγίες για την υγιεινή των χεριών σε κοινόχρηστα περιβάλλοντα. Εκδόθηκαν την Παγκόσμια Ημέρα Πλυσίματος Χεριών και καλούν τις κυβερνήσεις να προωθήσουν τις καλές πρακτικές υγιεινής των χεριών, διασφαλίζοντας ότι όλοι έχουν πρόσβαση σε σαπούνι και νερό ή σε αλκοολούχο αντισηπτικό χεριών.
Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, οι αρχές θα πρέπει επίσης να παρέχουν σαφείς πληροφορίες σχετικά με το πότε και πώς πρέπει να πλένονται τα χέρια. Οι πέντε βασικές στιγμές στη διάρκεια μιας ημέρας για το πλύσιμο των χεριών, είναι πριν από την προετοιμασία φαγητού, πριν από το φαγητό, μετά τη χρήση της τουαλέτας, μετά από βήχα, φτέρνισμα ή φύσημα της μύτης και όταν τα χέρια είναι εμφανώς βρώμικα.
Το αμερικανικό National Foundation for Infectious Diseases υποστηρίζει ότι το πλύσιμο των χεριών μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη περίπου του 80% των λοιμωδών νοσημάτων, γεγονός που σημαίνει ότι διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στη δημόσια υγεία.
Οι επαγγελματίες υγείας βρίσκονται στην πρώτη γραμμή του ελέγχου των λοιμώξεων, γεγονός που καθιστά το πλύσιμο των χεριών ιδιαίτερα κρίσιμο στα νοσοκομεία. Ωστόσο, σύμφωνα με διάφορες μελέτες, τα ποσοστά συμμόρφωσης στην υγιεινή των χεριών μεταξύ των επαγγελματιών υγείας διαφέρουν σημαντικά από χώρα σε χώρα, αλλά κατά μέσο όρο κυμαίνονται μεταξύ περίπου 40% και 70%. Οι ασθενείς είναι ακόμη λιγότερο πιθανό να πλύνουν τα χέρια τους σε σύγκριση με το προσωπικό. Τα αποτελέσματα 17 ερευνών, έδειξαν ότι το υψηλότερο ποσοστό συμμόρφωσης το έχουν οι Ιάπωνες με 94%, ενώ το χαμηλότερο ποσοστό καταγράφηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο, μόλις 4%.
Το πλύσιμο των χεριών είναι καθοριστικό για τον έλεγχο των λοιμώξεων, διότι απομακρύνει ιούς ή βακτήρια από το δέρμα, διακόπτοντας αποτελεσματικά την αλυσίδα μετάδοσης. Επίσης αποτρέπει τη μεταφορά μικροβίων στα μάτια, τη μύτη, το στόμα ή στα τρόφιμα, όπου θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ασθένειες όπως τροφική δηλητηρίαση, γρίπη και λοιμώξεις.
Γιατί λοιπόν τόσο λίγοι άνθρωποι πλένουν τα χέρια τους, ειδικά σε περιβάλλοντα κρίσιμα για την υγιεινή, όπως η υγειονομική περίθαλψη;
Μια συνδυαστική έρευνα που συγκέντρωσε τα αποτελέσματα 28 μελετών παγκοσμίως, εντόπισε τέσσερα βασικά εμπόδια για την καλή υγιεινή των χεριών και αυτά είναι συμπεριφορικά, κοινωνικά, φυσικά και οργανωτικά. Τα συμπεριφορικά εμπόδια προκύπτουν από την ελλιπή κατανόηση της σημασίας και των τεχνικών της υγιεινής των χεριών, καθώς και από την έλλειψη γνώσης σχετικά με τον τρόπο μετάδοσης των λοιμώξεων. Τα κοινωνικά εμπόδια είναι πιο σύνθετα και μερικές φορές πηγάζουν από κακές συνήθειες, κοινωνικά στερεότυπα (μη τα πλύνω, γιατί θα προσβάλω τον άλλο) ή επειδή συνάδελφοι και φίλοι υποβαθμίζουν την ανάγκη υγιεινής των χεριών. Τα φυσικά εμπόδια στο πλύσιμο των χεριών εμφανίζονται όταν το σαπούνι και τα προϊόντα στεγνώματος δεν είναι διαθέσιμα ή βρίσκονται σε μη βολικά σημεία. Τέλος, τα οργανωτικά εμπόδια αναφέρονται σε εξωτερικούς παράγοντες, όπως ο υψηλός φόρτος εργασίας και συσκευές που δεν έχουν ανεφοδιαστεί.
Πως μπορεί να βελτιωθεί η υγιεινή και να κάνουμε πιο συχνό το πλύσιμο των χεριών;
Η προσβασιμότητα είναι κρίσιμη. Τα προϊόντα θα πρέπει να τοποθετούνται σε σημεία κλειδιά, όπως κοντά στα κρεβάτια των ασθενών, σε χώρους προετοιμασίας τροφίμων και σε ζώνες υψηλής κυκλοφορίας, ώστε η υγιεινή των χεριών να είναι εύκολη και αυτονόητη.Τα εκπαιδευτικά προγράμματα και οι οπτικές υπενθυμίσεις μπορούν επίσης να βοηθήσουν στην ενθάρρυνση της υγιεινής των χεριών. Επίσης, μεγάλη σημασία έχει ο εργονομικός σχεδιασμός των διανεμητών – συσκευών, ώστε να είναι πολύ απλή η χρήση τους και η παροχή φιλικών προς το δέρμα σαπουνιών και αντισηπτικών, ώστε να μειώνονται οι ερεθισμοί και να ενθαρρύνεται η συχνή χρήση.
Πηγή: European Cleaning Journal
